Văn hóa Đạo Mẫu

[HoaTham]

Trong tín ngưỡng dân dã của người Việt và một số tộc người khác, tục thờ Nữ thần, thờ Mẫu và Mẫu Tam phủ - Tứ phủ( đạo mẫu ) có vai tro và vị trí khá quan trọng, nó đáp ững những nhu cầu và khát vọng của đời sống thường nhật của con người, do vậy, nó phổ biến khá rộng khắp, từ Bắc vào Nam, từ miền xuôi đến miền núi.
Từ đạo mẫu, ngoài những nghi lễ thờ cúng, nó còn sản sinh và tích hợp nhiều giá trị văn hóa - nghệ thuật, tạo nên một thứ "Văn hóa đạo Mẫu", chứa đựng nhiều sắc thái văn hóa độc đáo của dân tộc.
Nhà Cháu xin mở mục này để cảm ơn ban biên tập và điều hành Vănhóaphươngđông.com, đã liên kết những người Căn cao mệnh nặng có cơ hội gần nhau để thông cảm và chia xẻ ... Nhà cháu cũng xin có nhời: Nếu Bác nào theo quan điểm khoa học chính xác ( 1 + 1 phải bằng 2 ) các bác có vô tình đọc phải cũng không nên phát biểu mà đau lòng người ơi!...
1. Đạo mẫu dưới cái nhìn tổng quát: Nếu chúng ta gạt bỏ những cái nhìn mang chủ nghĩa địa phương mà chắt lọc lấy những cái chung tinh túy nhất thì chúng ta có thể đưa ra một hệ thống mang tính chung nhất về Điện thần đạo mẫu - Tứ phủ như sau:
+ Ngọc Hoàng.
+ Tam tòa thánh Mẫu.( Mẫu thượng Thiên, Mẫu thượng Ngàn, Mẫu Thoải, Địa tiên Thánh Mẫu).
+ Ngũ vị Vương Quan( từ quan đệ nhất đến quan đệ ngũ ), thường người ta Cấy thêm đức Thánh Trần ( Trần Hưng Đạo ) vào hàng Quan.
+Tứ vị Chầu Bà hay Tứ vị rhánh bà là hóa thân trực tiếp của Tam tòa Thánh Mẫu.
+ Ngũ Vị hoàng Tử( gọi theo thứ tự từ Đệ nhất tới Đệ Ngũ).
+ Thập Nhị Vương Cô (gọi theo thứ tự từ 1 - 12).
+Thập Nhị Vương Cậu ( gọi theo thứ tự từ 1 - 12).
+ Quan Ngũ Hổ.
+ Ông Lốt ( rắn).
Các vị Thánh trong đạo Mẫu không chỉ phân thành các hàng mà còn phân thành các phủ. Phủ trong văn hóa đạo Mẫu mang nhiều ý nghĩa khác nhau.
Trước nhất, Phủ trong Tam Phủ, tứ phủ mang nghĩa rộng và bao quát, tương ứng với các miền khác nhau trong vũ trụ bao la: Thiên Phủ ( miền trời), Địa phủ ( miền đất ), Thoải phủ ( miền nước, thủy phủ, miền sông hồ, biển), và Nhạc phủ ( miền rừng núi). Đứng đầu trong mỗi miền phủ như vậy là một Thánh Mẫu: Mẫu Thượng Thiên cai quản Thiên Phủ, Mẫu Địa cai quản Địa phủ, Mẫu Thoải cai quả thoải phủ và Mẫu Thượng Ngàn cai quản Nhạc Phủ. Giúp việc cho 4 vị Thánh Mẫu còn có nhiều vị Thánh thuộc các hàng Quan, Chầu, Ông Hoàng, Cô, Cậu... cũng được phân theo 44 phủ như các Vị Thánh Mẫu kể trên.
+

[HoaTham]

36gif Nhà cháu xin lỗi đã đánh 4 phủ nhầm thành 44 phủ. ( Nhà Cháu sẽ diễn giải về danh và vị của các vị Thánh trong tứ phủ ở những phần tiếp theo )
36141gif Ngọc Hoàng:Là vị Thánh cao nhất trong đạo Mẫu, có ban thờ riêng trong các đền và phủ, Thực tế vai trò của Ngọc Hoàng trong nghi lễ và thờ cúng, cũng như trong tâm thức dân gian thì lại rất mờ nhạt. Như mọi người đều biết, Ngọc Hoàng là Thần Linh cao nhất trong đạo thờ Tiên của đạo giáo Trung Hoa, đã được gá lắp khá muộn vào đạo thờ Mẫu cũng như nhiều tôn giáo tín ngưỡng khác của người Việt. 035gif

[HoaTham]

36141gif
Tam Tòa Thánh Mẫu: Mẫu là quyền năng sáng tạo duy nhất, Nhưng lại hóa thân thành Tam vị, Tứ vị Thánh Mẫu cai quản các miền khác nhau của vũ trụ: Mẫu Thiên, Mẫu Địa, Mẫu Thoải và Mẫu Thượng Ngàn.
035gif Mẫu Thượng Thiên: Sáng tạo bầu trời và làm chủ quyền năng mây, mưa, sấm, chớp. Về phương diện vũ trụ quan ta có thể thấy quan niệm về Mẫu nói chung và Mẫu Thiên nói riêng, trong quan niệm của dân gian về Tứ Pháp: Pháp vân, Pháp Vũ, Pháp Điện, Pháp Lôi, đó là 4 vị nữ thần tạo ra mây, mưa, sấm, chớp vốn liên quan tới Thần Mưa của tín ngưỡng Nông Nghiệp. Thực ra những huyền thoại và huyền tích của Mẫu Thượng Thiên đều trực tiếp liên quan đến Thánh Mẫu, Liễu Hạnh, Là hóa thân của Mẫu Thượng Thiên, vị thần chủ cao nhất và được thờ cúng nhiều nhất trong đạo Mẫu Việt Nam.
Trong điện Thần Tứ Phủ, Mẫu Liễu Hạnh là vị Thánh xuất hiện khá muộn, theo các nhà nghiên cứu về văn hóa dân gian Việt Nam, Mẫu Liễu Hạnh xuất hiện sớm nhất cũng chỉ vào khoảng thế kỷ XVI, thời Hậu Lê, nhưng Bà nhanh chóng trở thành vị Thần Chủ của Đạo Mẫu và được tôn vinh hơn tất cả các Thánh mẫu khác.
Cũng theo quan niệm dân gian, Mẫu Liễu Hạnh còn có thể hóa thân vào Mẫu Thượng Ngàn trông coi miền rừng núi, hay thành Địa Tiên thánh Mẫu- Mẹ Đất, cai quản mọi đất đai và đời sống sinh vật. Nếu ai có dịp vào Huế, ở Huế Thánh Mẫu Vân Cát ( tức là Mẫu Liễu Hạnh ), Mẫu Liễu Hạnh hoặc là đặt ngang hàng hoặc là đồng nhất với Thánh Mẫu Thiên YaNa nguyên gốc của đồng bào Chăm( từ Đà Nẵng trở vào ). 035gif

[QuangQuy]

Cám ơn anh Hoa tham, Văn hoá Việt cần được trân trọng và bảo tồn.

[HoaTham]

035gif Mẫu Thượng Ngàn: Là hóa thân của Thánh Mẫu toàn năng trông coi miền rừng núi, địa bàn chính sinh sông của các dân tộc thiểu số. Các đền thờ Mẫu Thượng Ngàn có ở hầu khắp mọi nơi, nhưng có hai nơi thờ phụng chính được gắn bó với hai truyền thuyết ít nhiều có sự khác biệt là Suối Mỡ (Bắc Giang - Hà Bắc ) và Bắc Lệ ( Lạng Sơn ).
Khác Với mẫu Thượng Thiên. Mẫu Thượng Ngàn xuất thân từ người trần, tuy có là con gái hay cháu Vua Hùng. Đó là sự gắn bó với núi rừng, thiên thiên, cây cỏ, chim thú...Người có phép tiên có thể mang lại yên vui, ấm no cho dân lành. Họ hiển thánh và trở thành vị thần bảo vệ cho núi rừng, bản làng.
ở Tây nguyên, tục thờ Mẫu do người Việt mang vào lại được đồng nhất với Mẫu Thượng Ngàn với Âu Cơ - Mẹ Tiên... Mẹ Âu cơ đã trử thành Thánh mẫu cai quản vùng rừng núi. Bới thế, trong các động Sơn Trang trong các đền thờ khu vức Tây Nguyên thường được làm tái hiện sự tích Lạc Long Quân và Âu Cơ.
035gif Mẫu Thoải: Huyền thoại và thần tích của Mẫu Thoải tùy theo từng vùng mà có sự khác biệt, tuy nhiên, cũng có nét tương đồng. Đó là vị thần trị vì vùng sông nước, xuất thân từ dòng dõi Long Vương, liên quan trực tiếp tới Thủy Tổ dân tộc Việt Nam trong buổi đầu dựng nước.
36141gif

[HoaTham]

035gif Ngũ Vị Quan lớn: Sau hàng Mẫu là Ngũ Vị Quan Lớn ( hàng Quan), đuợc gọi tên từ Quan Đệ Nhất đến quan Đệ Ngũ, tuy nhiên không phải là không có những quan niệm về sự hiện diên của 10 vị Quan lớn thuộc hàng Quan. Thường thì 5 vị đầu hay giáng đồng hơn, và có lai lịch hoặc là Thiên thần hoặc là Nhân thần, 5 vị còn lại ít khi giáng đồng, bởi thế nên thần tích về 5 vị quan này không được rõ.
Trong Ngũ vị quan lớn thì quan lớn Đệ Nhất và quan lớn Đệ Nhị có nguồn gốc từ Thiên Thần. Quan Đệ Nhất vâng mệnh Ngọc Hoàng xuống trần cứu giúp chúng sinh khỏi sự quấy phá của tà quan. Quan Đệ Nhị cũng là Thiên Thần xuống trần gian trấn giữ Thượng Ngàn.
Nổi bật trong hàng quan là Quan lớn Đệ Tam và Quan Đệ Ngũ. Hai vị này có đền thờ riêng, có thần tích và huyền thoại, đặc biệt là hay giáng đồng, nên được các tín đồ Tứ Phủ thờ cúng một cách tôn kính. Theo các huyền thoại được truyền tụng trong dân gian, cũng như lai lịch thần sắc, và các văn Chầu thì Quan Tam phủ là con Vua Bát Hải Đại Vương, hóa thân thành một võ tướng của Hùng Vương. Đền thờ của Ngài ở Ninh Giang, tức Đền Lảnh, ngoài ra Ngài còn được thờ vọng ở nhiều nơi, từ Bắc vào Nam, từ miền xuôi đến miền Núi.
Quan Lớn Đệ Ngũ, còn được gọi là Quan Lớn Tuần Tranh. Tùy theo từng địa phương mà lưu truyền các houyền thoại khác nhau về Ngài. Quan Tuần gốc tích là một con rắn thần ở sông Dò Tranh ( Hải Dương ). Cũng có nơi gắn Ngài với Cao Lỗ, là một võ tướng thời An Dương Vương hay lại có nơi nói Ngài là con trai của Trần Hưng Đạo, là Trần Quốc Tảng, hiện được thờ ở Cửa Ông - Quảng Ninh và ở Lạng Sơn. ( Trần Lâm Biền. Quanh tín ngưỡng dân dã Mẫu Liễu vad Điện thờ, TCNCVHNT, số 5, 1990 ). Các vịi Quan lớn khi giáng đồng hay văn chầu thường mang tính chất quý phái, hùng dũng, ung dung, nhung lại rất nhân từ hay làm những việc phúc đức nhưng đối với người trần cũng rất đáng sợ.
Các Ngài đền mặc võ quan theo màu sắc khác nhau như vị thuộc Phủ Thoải thì mặc màu trắng, Vị thuộc Thiên Phủ thì mặc màu đỏ, Nhạc phủ màu xanh, Địa phủ màu vàng,.. Quanlới Đệ Tam và Đệ Ngũ đều thuộc Thoải Phủ, dòng Long Vương Bát Hải. Các ngài khi giáng đồng đều mang kiếm, kích...
36141gif

[HoaTham]

035gif Tứ Vị Thánh Bà hay Tứ Vị Chầu Bà: Đều được coi là hóa thân, phục vụ trực tiếp của Tứ Vị Thánh Mẫu. Tuy gọi là Tứ Vị Chầu Bà là đại diện cho Tứ Phủ, nhưng số lượng các vị Thánh Mẫu có thể tăng lên tới con số 12( 3 x4), tuy nhiên trong số đó, các Chầu Bà từ Đệ Nhất tới Chầu Lục, cùng Chầu Bé là thường xuyên giáng đồng, đuợc con nhang đệ tử biết dõ Thần tích và có nơi thờ tự riêng, còn các vị khác ít khi giáng đồng và không mấy người biết tới..
:-D Chầu Đệ Nhất là hóa thân của Mẫu Thượng Thiên.
:lol: Chầu Đệ Nhị là hóa thân của Mẫu Thượng Ngàn, Là vị Thánh thống soái các hàng Chầu, cai quản vùng núi non, sơn cước. Khi Bà giáng Đồng Bà thường mặc sắc phục Mán, màu xanh, đặc trưng cho Nhạc Phủ.
8O Thuộc về Nhạc Phủ còn có Chầu Lục và Chầu Bé.
:lol: Chầu Lục, gốc người Nùng ở Hữu Lũng Lạng Sơn.
:roll: Chầu Bé được thờ thành đền rêng ở Bắc Lệ ( Lạng Sơn ).
: :P Chầu Mười gốc người Thổ, là người đã có công giúp Lê Lợi đánh tan quân Liễu Thăng ở ải Chi Lăng. Đền thờ chính của Bà ở Đồng Mỏ lạng sơn. nhưng bà cũng được thờ vọng ở nhiều nơi...
:cry: Chầu Đệ Tam hóa thân của Mẫu Thoải. là vị Thánh có dáng vẻ u buồn, y phục và khăn trùm màu trắng.
8-) Chầu Đệ Tứ là vị Thánh giữ vai trò khâm sai Tứ Phủ. Tuy đứng đầu Địa phủ, cũng có khi Bà hóa thân dưới dạng Chầu Thoải phủ, mặc áo trắng, múa mái chèo; khi thì lại hóa thành Thượng Thiên, mặc áo đỏ múa quạt ( Chầu Đệ Tứ khâm sai Thượng Thiên ).
:x Chầu Đệ Ngũ ít khi giáng đồng. Tương truyền bà là Công chúa đời Nhà Lý, đi tu ở miền thượng, đền thờ Bà ở Suối Lân, Lạng Sơn.
Ngoài ra người ta còn nhắc đến các Chầu, như Chầu Thất Tiên La - Hưng Hà, Thái Bình, Chầu Bát Nàn ở Đồng Mỏ, Chầu Cửu ở Bỉm Sơn, Thanh Hóa( Cửu Thiên Huyền Nữ)... 36141gif

[HoaTham]

035gif Dưới hàng Chầu là hàng ông Hoàng, được gọi theo thứ tự từ ông Hoàng Đệ Nhất đến Hoàng Mười. Cũng như các Quan, Các ông Hoàng đều có gốc tích là con trai Long Thần Bát Hải Đại Vương ở hồ Động Đình, tuy nhiên theo khuynh hướng địa phương hóa thì các ông Hoàng thường được gắn với một nhân vật nào đó trên cõi nhân gian là những danh tướng có công dẹp loạn cứu nước, những người khai sáng, mở mang đất nước... ( phần này Nhà cháu đã trình bày trong Tranh thờ Hàng Trống ). 36141gif

[HoaTham]

035gif Hàng Cô: được gọi tên từ cô Đệ Nhất ( Cô Cả ) đến cô thứ 12 ( Cô Bé ), họ đều là thị nữ của Thánh Mẫu và các Chầu. Tuy nhiên, khi giáng đồng các cô có thể hóa thân vào các vai trò khác nhau trong Tứ Phủ.
:) Cô Đệ Nhất là thị nữ của Mẫu Thượng Thiên, ăn mặc rất đẹp.
8O Cô Đôi là thị nữ của Mẫu Thượng Ngàn, khi giáng đồng với hai bông hoa cài trên mái tóc.
:lol: Cô Bơ ( Ba) thuộc Thủy Phủ rất nổi tiếng, khi giáng đồng cô mặc y phục màu trắng, thắt lưng hồng, múa điệu chèo đò. Cô chữa bệnh cứu người bằng cách ban nước uống, nhưng cũng có khi gieo bệnh cho những kẻ làm trái ý cô.
:roll: Cô thứ Tư là thị nữ của Chầu Đệ Tứ.
:evil: Cô Năm thuộc Chầu đệ Ngũ, nhưng cũng có khi hóa thân với vai trò là thị nữ của Mẫu Thượng Ngàn hay Thượng Thiên, cô thường xuất hiện trong các bữa tiệc.
:oops: Cô Sáu thuộc Phủ Thượng Ngàn, khi giáng đồng Cô ăn mặc quần áo chàm, đeo túi hoa, tóc cài hoa rừng, lưng dắt con dao nhỏ, cô hay đi hái thuốc chữa bệnh cứu người.
:P Cô Chín là thị nữ của Mẫu Thượng Ngàn, khi giáng đồng cô nói tiếng Mán, tiếng mường, múa với bó hương cháy lửa cháy trên tay, thêu hoa trên tấm vải. Người ta gắn Cô trông coi Đền Sòng Sơn, một Nữ thần Rừng Núi rất linh thiêng.
:o : Cô Bé ( cô thứ 12 ) còn được gọi là Cô Bé Bắc Lệ, cô bé Thượng Ngàn, có đền thờ riêng ở Bắc Lệ rất thiêng.
:idea: Ngoài ra các Cô còn có các tên khác tùy theo địa phương như: Cô Bé Bắc Lệ, Cô Cam đường, Cô Chín Giếng, Cô Đồng Mỏ... :roll: 36141gif

[HoaTham]

035gif Thập nhị Vuơng cậu, là những nguời chết trẻ, từ 1 – 9 tuổi, hiển linh thành các bé Thánh. Nguời ta không biết rõ đầy đủ về 10 hay 12 vị thuộc hàng Cậu, họ là các phụ tá của các Ông Hoàng. Thuờng thì, lần lên đồng nào cũng có giá Cậu Bơ và Cậu Bé. Đó là các giá đồng với tính cách phóng túng, nghịch ngợm, quần áo kỳ cục, lời nói ngọng nghịu của trẻ con, kèm theo các điệu múa lân hay múa hèo khá sôi nổi. :roll:
035gif Quan ngũ Hổ và Ông Lốt( Rắn ), nơi thờ thần Ngũ Hổ ở hạ ban, phía duới điện thờ Mẫu. Phía trên điện thờ chính, có hình tuợng đôi Bạch Xà vắt ngang. Trong quan niệm dân gian, Hổ là vị chúa cai quản vùng rừng núi, còn Rắn là thần ở nơi sông nuớc. Hổ thuờng đuợc vẽ năm con hổ màu sắc khác nhau, trong đó Hoàng Hổ(Hổ vàng) trấn phuơng Trung tâm(địa khu), Hắc Hổ(Hổ đen) trấn phuơng Bắc(Thuỷ khu), Bạch Hổ(Hổ trắng) trấn phuơng Tây(Kim khu), Xích Hổ( Hổ đỏ ) trấn phuơng Nam(Hoả khu), Thanh Hổ(Hổ xanh) trấn phuơng Đông(Mộc khu). Trong thờ Mẫu Tứ Phủ hay trong tín nguỡng dân gian, hình tuợng Hổ là biểu tuợng cho sức mạnh thiêng liêng, có thể trừ diệt ma tà, trấn giữ các phuơng, là thần linh canh cửa ở các ngôi đền. Trong số các ông đồng bà đồng, một số ít người có căn Quan Lớn Hổ, khi hầu đồng họ thường được các vị thần Hổ giáng. Mọi người có thể cầu xin vị thần Hổ này giúp trừ tà, dịch bệnh, phòng trộm cắp... Khi hầu đồng thần Hổ thường phải làm động tác như phun lửa, nhai bó hương đang cháy, làm động tác hổ ngồi, hổ vồ mồi... ( Gía ngũ Hổ chỉ những quan thầy đồng cựu, có căn thật mới có thể hầu nổi... Ngày nay các ông đồng, bà đồng mậu dịch nhiều... thường không thể hầu được giá này :roll: ) 36gif

[HoaTham]

:evil: 035gif Trong Đạo Mẫu- Tứ Phủ, người ta còn nhắc tới Phủ Trần Triều, một phủ thuần túy mang tính Nhân thần.
:lol: Về phương diện Thần Điện, Đức Thánh Trần được coi là một vị Thánh trong Tứ Phủ. Nhiều Đền, điện, phủ của Mẫu đều có ban thờ riêng Quan Trần Triều cùng với các thuộc hạ của ông. Tuy nhiên về hàng vị, ngôi thứ của ông trong Tứ Phủ lại không dễ xác định. Ông là một Nam thần. Ông thường được quy về dòng Long Vương, Bát Hải Đại Vương, thậm chí có nơi còn đặt riêng ra thành một phủ Nhân thần, Phủ Trần Triều. Về hàng bậc ngôi thứ, có lúc Ông được đồng nhất với Vua Cha trong đối sánh với Thần Mẹ, ngày giỗ và lễ hội kèm theo của Ông cũng đồng nhất với ngày giỗ Cha" Tháng 8 giỗ Cha" cùng với Bát Hải Đại Vương.
:evil: Nơi thờ Ông ở Kiếp bạc( tranh thờ Hàng Trống )...trước đền là Nam Tào và Bắc Đẩu. Như vậy từ trong tâm thức sâu thẳm của dân gian, nghiễm nhiên Ông được coi như là Ngọc Hoàng, một loại hình Vua Cha cao hơn, bên trên cả Thánh Mẫu. Tuy nhiên, không giống như Vua Cha Ngọc Hoàng hay Vua Cha Bát Hải, các vị chỉ ngự trên điện thần chứ không giáng đồng, các Thánh hàng Mẫu cũng chỉ giáng chứ không nhập đồng ( hầu tráng mạn ), còn Đức Thánh Trần và một số thuộc hạ của Ông thì lại giáng đồng để làm nhiện vụ chuyên trừ tà ma, cứu chữa những con bệnh... Trong thứ tự giáng đồng của những người có căn Trần Triều thì thường sau khi Mẫu giáng, và trước các vị Thánh Hàng Quan. :lol: 36141gif

[kimkhi]

Rat hay , neu Hoatham dong y , Kimkhi bo sung them. ( co dieu chinh mot it )

[HoaTham]

035gif Nhà Cháu rất mong Các Bác bổ sung. Nhưng Nhà cháu cũng mốn rằng: Các tài liệu mà các Bác bổ sung phải là những tài liệu có giá trị khoa học, chính thống. Để chuyên mục này các bạn Sinh Viên, các nhà nghiên cứu... có thể sử dụng trích dẫn được trong các công trình nghiên cứu về Văn Hóa của họ 36gif Nhà Cháu sẽ cung cấp cho các Bác có một cái nhìn từ Khái quát đến cụ thể về Văn hóa đạo Mẫu ở các Vùng - Miền khác nhau trên lãnh thổ Việt Nam. 36141gif

[HoaTham]

035gif Lễ hội và nghi lễ trong Đạo Mẫu.
Trong tín ngưỡng thờ Mẫu, hệ thống nghi lễ và lễ hội rất phong phú và đa dạng, mang nhiều sắc thái độc đáo có thể phân biệt với các tín ngưỡng và tôn giáo khác. Tuy nhiên, tập trung và điển hình nhất vẫn là nghi lễ Hầu Bóng(Hầu Đồng) và hệ thống lễ hội Tháng 8 giỗ Cha tháng 3 giỗ mẹ.
Hầu bóng 035gif 36141gif
36gif Thứ nhất lên Đồng.
Thứ nhì lấy chồng làm Quan :lol:
Hầu bóng là nghi lễ chính của thờ Mẫu tứ phủ như ở một số dạng thờ mẫu khác. Đó là nghi lễ nhập hồn của các vị Thánh Tứ phủ vào thân xác các ông đồng bà đồng là sự tái hiện hình ảnh các vị Thánh, nhằm phán truyền, chữa bệnh, ban phúc, ban tài ban lộc cho các tín đồ. Nghi lễ này mang sắc thái riêng của từng vùng miền khác nhau. 36141gif

[HoaTham]

035gif Hầu đồng thường diễn ra vào nhiều dịp trong một năm. Với những Chủ Nhang( chủ Đền nào đấy) trong năm có lễ hầu xông đền( sau lễ giao thừa năm mới), lễ hầu thượng nguyên ( tháng giêng), lễ hầu Nhập hạ( tháng 4), lễ Tán hạ( tháng 7), lễ Tất niên( tháng Chạp) lễ Hạp ấn( 25 tháng chạp)..trong các dịp trên hai lần được coi là quan trọng hơn cả là vào tháng 3 giỗ thánh Mẫu và tháng 8 là dịp giỗ Vua cha Bát Hải, Đức Thánh Trần. Đối với mỗi đền hay mỗi ông đồng bà đồng có điều kiện kinh tế thì hầu đồng còn nhiều hơn nữa; Như đầu tiên là lễ Trình Đồng ( tranh thờ hàng Trống Nhà Cháu đã viết rõ), lễ lên đồng, lễ hầu bản mệnh, lễ hầu tiệc của các vị thánh như: tiệc cô Bơ vào 12/6; Quan Tam Phủ vào 24/6; Ông Hoàng Bảy vào 17/7; tiệc Trần Triều vào 20/8; tiệc đức Vua Cha vào 22/8; tiệc Chầu Bắc Lệ vào tháng 9; tiệc Ông Hoàng Mười vào 10/10; tiệc Quan Đệ Nhị vào 11/11 hàng năm. 36141gif

[hoangduan]

035gif Tứ Vị Thánh Bà hay Tứ Vị Chầu Bà: Đều được coi là hóa thân, phục vụ trực tiếp của Tứ Vị Thánh Mẫu. Tuy gọi là Tứ Vị Chầu Bà là đại diện cho Tứ Phủ, nhưng số lượng các vị Thánh Mẫu có thể tăng lên tới con số 12( 3 x4), tuy nhiên trong số đó, các Chầu Bà từ Đệ Nhất tới Chầu Lục, cùng Chầu Bé là thường xuyên giáng đồng, đuợc con nhang đệ tử biết dõ Thần tích và có nơi thờ tự riêng, còn các vị khác ít khi giáng đồng và không mấy người biết tới..
:-D Chầu Đệ Nhất là hóa thân của Mẫu Thượng Thiên.
:lol: Chầu Đệ Nhị là hóa thân của Mẫu Thượng Ngàn, Là vị Thánh thống soái các hàng Chầu, cai quản vùng núi non, sơn cước. Khi Bà giáng Đồng Bà thường mặc sắc phục Mán, màu xanh, đặc trưng cho Nhạc Phủ.
8O Thuộc về Nhạc Phủ còn có Chầu Lục và Chầu Bé.
:lol: Chầu Lục, gốc người Nùng ở Hữu Lũng Lạng Sơn.
:roll: Chầu Bé được thờ thành đền rêng ở Bắc Lệ ( Lạng Sơn ).
: :P Chầu Mười gốc người Thổ, là người đã có công giúp Lê Lợi đánh tan quân Liễu Thăng ở ải Chi Lăng. Đền thờ chính của Bà ở Đồng Mỏ lạng sơn. nhưng bà cũng được thờ vọng ở nhiều nơi...
:cry: Chầu Đệ Tam hóa thân của Mẫu Thoải. là vị Thánh có dáng vẻ u buồn, y phục và khăn trùm màu trắng.
8-) Chầu Đệ Tứ là vị Thánh giữ vai trò khâm sai Tứ Phủ. Tuy đứng đầu Địa phủ, cũng có khi Bà hóa thân dưới dạng Chầu Thoải phủ, mặc áo trắng, múa mái chèo; khi thì lại hóa thành Thượng Thiên, mặc áo đỏ múa quạt ( Chầu Đệ Tứ khâm sai Thượng Thiên ).
:x Chầu Đệ Ngũ ít khi giáng đồng. Tương truyền bà là Công chúa đời Nhà Lý, đi tu ở miền thượng, đền thờ Bà ở Suối Lân, Lạng Sơn.
Ngoài ra người ta còn nhắc đến các Chầu, như Chầu Thất Tiên La - Hưng Hà, Thái Bình, Chầu Bát Nàn ở Đồng Mỏ, Chầu Cửu ở Bỉm Sơn, Thanh Hóa( Cửu Thiên Huyền Nữ)... 36141gif
hjx,chầu bảy kim giao ở mỏi bạch thái nguyên còn đền tiên la là nơi thờ chấu bát ở tiên la thái bình còn mỏ ba là nơi chính diện thờ đức chầu 10 chứ.Đền tân la có thờ cả chầu 7 chầu 8 nên 1 số người khấn ngài là chầu 7 tân la bạn không biết thì bạn cứ đặt dâu ? to vào mọi người cùng bàn bạc chứ cứ nói năng linh tinh không được đâu.Chầu 7 cũng là người hách danh lắm đấy.Lạy chầu,chầu đánh cho hai chữ đại xá

[hoangduan]

hjx đã cùng công sưu tầm sao bạn không sưu tầm nốt đi,còn thiếu nhiều vị hoàng với vị cô lắm .Tiêu biểu hay giáng đồng là hoàng bơ thoải,hoàng 7,hoàng 10 nhưng các vị hoàng khác giáng đồng nhiều đâu kém mấy.Rất nhiều canh hầu,hoàng đôi triệu tường(có cả đức hoàng đôi cẩm phả nữa),hoàng bơ bắc quốc,hoàng 9 cờn môn(Có cả hoàng chín thượng nữa).Ở Điện Biên người ta còn hầu cả hoàng 6 lục bình nữa.Còn vị hoàng cả,hoàng tứ,hoàng 5,hoàng 8 tớ không biết thế nào.Chầu 7 không phải là chầu 7 tiên la mà là chầu 7 tân la hoặc chầu 7 kim giao,chầu bát là chầu bát tiên la,chầu mười mới là chầu mười mỏ 3.Hàng cô sao bạn không giới thiệu thêm cô tám đồi chè và cô chín thượng(cô chín trên thượng chứ không phải cô chín đồng bằng-cô chín đền sòng).Có nhiều cô bé bản đền nổi tiếng nữa:cố bé sapa,cô bé tân an,cô bé đông cuông,cô bé cửa suốt(vương cô nhà trân chứ không thuộc tứ phủ thánh cô),cô minh lương,cô tiên la,cô thác bờ,cô bé hàn sơn,..đấy là các cô bé bản điện nổi tiếng còn nhiều nữa nữa nhưng các vị đó không nổi tiếng và hầu hết các bản điện đều thờ cô bé thượng làm cô bé bản điện nên nhiều người cứ hầu cô bé thượng thôi.Bạn còn không leeijt kê ra tam vị chúa mường và các bà chúa tiểu biểu khác.Đã là đồng bói thì ai cũng phải biết đến tam vị chúa mường(hiện thân tiêu biểu là chúa Nguyệt Hồ).Ngoài ra còn có chúa Lâm Thao.Còn chúa tây thiên ít khi về đồng nên tớ không đề cập đến.Lúc dân mường nghèo đói ,còn có vị chúa thác bờ dạy dân mình cấy lúa trồng đậu,....sinh sống cải thiện cuộc sống.Điển hình là về đất hoàng 7 bảo hà,không ai là không hầu ngài(chính quán ngài được thờ ở thác bờ hòa bình nhưng mà khổ nỗi nơi đó khó vào lắm,phải đi cano vào).Nếu không hầu ngài cũng được thôi nhưng mà lỗi đấy.Mẹ tớ 1 lần về cửa ông 7 ngài còn báo mộng bảo về cửa nơi đó mà không hầu bà a`,bà còn dặn mẹ tớ may y phục giống hệt giấc mơ(ngày đó mới mở phủ không biết).HẢi Phòng còn có đức chúa 5 phương(nói là chúa bản cảnh hải phòng nhưng đầy nơi hầu ngài )...Chờ tớ đi học có j tớ giải thích thêm.